Martin van Britsom

        

  English version


                                

Ene  Popcke Donia ( (Doyngha), grietman, a (te) Teerns cq a Tiessinga cq a Britsu(o)m, wordt in verschillende onroerend goed transacties in de jaren 1415, 1431 and 1437 genoemd, en bezegeld hij (nog bestaande)akten in deze. In het laatste jaar wordt hij genoemd (door Cammingha) HEER Britsom (Vlekje tussen de pootjes van de U, waardoor deze op ’n O lijkt). Het is de eerste keer dat de plaatsnaam als familienaam geschreven wordt. zie  Friese  versie van Rients Faber's Popcke Donia biography.

   

 

Op fleur-de-lis, zegel gebruikt door Popcke Donia. Een koninklijke Franse symbool. De oudste variant is de fleur-de-lis 'au pied nourri' dat wil zeggen zonder het onderste gedeelte, alles onder de horizontale balk schijnbaar afgesneden. Oude Franse noemt ook deze fleur 'en lonc'or' au taart coupe '. Soms wordt het onderste deel wordt weergegeven, maar in een driehoekige vorm: 'au pied pose'. Deze twee varianten verschijnen in het noorden van Frankrijk en Nederland. Tegen het midden van de 13de eeuw een aantal zegels vertegenwoordigen de Fleur in een meer naturalistische manier: het uithoudingsvermogen tussen de blaadjes, en de bloemblaadjes eindigen met arabesken, alsof men probeerde om de laatste fase van bloei te roepen. Zo'n bloem heet 'epanouie' of 'Florencee' (die van Florence zijn de meest bekende voorbeeld).
Hoe dan ook, was het symbool Popcke's met behulp van een zegel, symbolen meestal toeschrijven aan een familie insignia dat wil zeggen (als gevolg van een adellijke familie) in de Bourgogne. Zie ook hierna op de andere (Donia) heraldiek:

Cresent (islamitische symbool) waarin staat dat de drager (grootvader) was een kruisvaarder, (veel in gebruik in Friesland) de vijf puntige ster, een gerechtelijke symbool: rechter, die sprak namens de keizer; Leeuw die voortvloeien uit de 'Hertogen Valois de Bourgogne '

     

  Zo werd de "van Britsom "naam geschreven in 1431       

De Donia’s komen oorspronkelijk van Ameland (in die tijd, onafhankelijke heerlijkheid, soort Zwitserland qua geld en wapensmokkel/leverancier. Alleen verantwoording afleggend aan de keizer (Potestaat van Friesland) en kregen zodanig ook een zegel (zie boven ) en bestierde met de Camminga’s en Jelmera's Friesland. Familiebanden liepen toch wel door elkaar heen, waarbij de oorspronklijke familienaam werd vervangen door de naam van de ‘stins’ (zie P.N.Noomen) waar men introk.  

Rixt a Donia  Watse a Camminga frou van Amelant 

(klik hier voor het kleine grafmonument van Watse van Camminga en zijn vrouw Rixt van Donia)

 

Ene Harinxma* trouwde met dochter van Popcke en/of Benedictus zijn broer en ging op die stins wonen. Nam ook die naam aan en stichtte hieruit een dynastie  kreeg 6 zonen. Het was nooit meer rustig hierna. ‘Bloed aan de paal’, landje pik, politieke powerplayers, oprichters van de universiteit van Franeker, kloosterstichters en ondertekenaar van de vrede van Westphalia ook wel genoemd de vrede van Muenster en de 80 jarige oorlog. Zoals u kunt zien op bijgesloten foto hieronder, staande 2de van links aan de tafel. Frans was ook nog plenipotentaris. Zie ook voor een genealogische lijn Simon Wierstra voor het verloop.

 

Vrede van Muenster (Franciscus Donia 2de van link aan de tafel)

Volgend het onderzoek naar mijn familienaam ben ik terug gegaan in de tijd d.w.z. anders dan met de Donia’s vanaf Popcke naar boven toe en eindig in 1542 bij ene Danijs (Dionysius) van Britsom, geboren te Basel, een plaatsje niet ver van Leuven. Vader onbekend. Het was niet ongewoon toendertijd dat men een familienaam werd aangemeten naar de plaats van oorsprong, in dit geval dus: waar komt u vandaan: “uit Van Britsom”. (Wat op zich al een beetje vreemd is gezien de afstand van beide dorpjes). ‘Chique’ mensen latijniseerde hun naam (zie hieronder) en zo werd Danijs Dionysius.

Het zal u inmiddels duidelijk zijn dat er twee lijnen lopen tussen ene Popcke van Britsom (maar daarna niet meer aangetroffen) en Dionysius van Britsom.  

Kaartenboek van Bazel

Gemaakt door Boudewijn Speelman, Bazel 19 november 1688

Stadswapen Basel, Belgium (zie Donia de Halum wapen hierboven)

 

Omstreek de tijd dat Dionysius werd geboren, wordt één van de zonen Harinxma Sierck (Siricus)  naar Brussel geroepen door de hertog d’Alva, waarna hij verbannen wordt. Hij laat na enige tijd in Leuven een drietal zoons achter en gaat wonen in Oost Friesland.

Door allerlei ontwikkelingen krijg ik steeds meer de indruk dat een van die achtergelaten, of hij zelf, de verwekker zou kunnen zijn van Danijs, maar heb op dit moment geen echt bewijs voor het. Zij kwamen uit Britsum, en ja zij latijniseerden hun namen ook en woonde om de hoek. Niet ongewoon was het dat Friese adel z.g ‘speelkinderen’ hadden, ongetrouwd kinderen verwekken: hoerekinderen (van geestelijken) bastard (van de dienstbode) speelkind van je verloofde die pas achteraf getrouwd werd. Alleen de eerste kwamen niet meer in ‘n testament terecht.

Hoe dan ook, Frans Donia komt terug van een ‘grande tour’ uit Italië, bezoekt de Universiteit van Douai (om de hoek van..) en de Universiteit van Leuven en trouwd later met Geertruydt van Engelsteedt. Maakt ook een prachtige, bijna professionele tekening in haar album amoricum.

   
    Franciscus Donia                                Geertruydt van Engelsteedt  

Wat er toe leidt dat ik op ’n spoor ga zitten naar Italië, niets meer van doen heeft met Van Britsom, maar buitengewoon interessant is. Op Sicilië is omstreeks1500 woonachtig ene Matteo cq Matheus Donia. Wereld beroemd publicist, filosoof, medicus, graveur en dichter. Bovenal een anatoom patholoog en ik zou durven te beweren, gezien en gelezen hebbend, dat hij met Vesalius(!!) grondlegger was van de moderne pathologie ondermeer ook werkzaam op de Universiteit van Pisa (die Friese Frans ook bezocht). Ben dus ook in het bezit van enkele kopiën van Matteo’s werk. Ook vesalius kwam uit Vlaanderen (ben even kwijt Universiteit van Leuven, Brussel) hiermee niet zeggend dat Matteo er ook vandaan kwam, want daar heb ik geen bewijs van, noch komt hij voor op de lijsten van ingeschreven studenten aldaar (naast sommige andere Donia’s wel).

Mattheus had wat zonen en kleinzonen (+/- 13!) Allemaal bekende goud- zilversmeden, graveurs (Placido's map of Messina), beeldhouwer (Jacoba!), maar die er uitspringt is Franc(iscus). Men kan van hem diverse kaarten vinden die door hem gemaakt en gesigneerd zijn (in de plaat), alsmede in een boek over aquadukten in Rome, met vele afbeeldingen. (ook in facsimili in bezit, naast zijn Spaanse koningen graveures). Het meest vreemde aan deze man is, dat de taal gebruikt in dit werk en al zijn kaarten in het latijn is. Bekijk je echter zijn kaart van Westphalia, dan staan hierop ook Friese- en Groningsekust wateren. Echter in plaats van ‘Mare Germanica’ te graveren, schrijft hij ‘De Noort Zee a Mare D'Alemagne’. Moeder's taal ? of Ome frans z'n eigen.

Een uiterst rijke bron van informatie en inspiratie deze familie, om te eindigen waarmee ik begonnen ben: is er voor mij een meerwaarde te vinden (bij u) m.b.t. tot de Familie Donia?

En ja het leven zit vol verrassingen. Heb ‘n verre neef in Amerika. Ca 70 jaar oud en dacht dat hij alleen op de wereld was, d.w.z. kon de roots naar Europa niet meer vinden. We hebben elkaar dus wel gevonden eerst afgelopen jaar. Zijn vader was de (naar nu blijkt) halfbroer van mijn grootvader +/- 1880. Zelfde moeder andere vader. Bij ons in de familie ging al het gerucht, dat bedovergrootmoeder bezwangerd was door een zogenaamde ‘sterke man’, circus artist, een type die HALTERS lifte. En-fin omdat neef er wel zin in had en ik medewerkte hebben we ’n dna test laten doen. Wij hadden geen match. Ongehuwd bedovergrootmoeder, was later getrouwd met ’n naamgever Van Britsom, zijn voorvader. En ik? Speelkind? In die Amerikaanse databank zat ‘n 100% DNA match met een Amerikaanse dame, wiens voorouders uit Noord Frankrijk/Vlaanderen stamden (in de buurt waar bedovergrootmoeder toen woonde). Dame heet HALTER van haar meisjes naam. Same in the family, zou ik maar zeggen, zij heeft mij nooit meer ge-emailed in ieder geval!

DONIA’S  through the years: in particular FRISIA. Details are found in the research papers.
A.(ntonio ?) : Il cavaliere…opera ; Anzalone Antonio ; Messina 1629 ; etching by A. Donia of knight in full armor.
Agge: <1509 Rostock.
Allesandro:  silversmith >1719
Antonio engraver: >1624
Antonio: engraver <1624
Antunina:  engraver (maps), sicilia 1513-1674 (some error in dating)
Balthasar : < 1609 Louvain.
Benedictus: <1424-1463
Benedictus: >1340
Binnert:  Engwierdum < 1473
Bocko : <1545 pastor Louvain.
Bonifacius : <1643 Louvain.
Daniel (‘et mere’) : l’Abbay d’Anchin < 1225
Doetze:
Donia’s In particular Sicilia :
Douwe:  father of Haring & Benedictus >1300
Dowa:  Dontinwald grietman < 1418
Ernestus: <1612-1634 Louvain.
Ernst Harinxma Donia: 1585-1634
Ernst: <1617 
Franciscus  Petri: < 1544 Louvain.
Franciscus: <1599 Louvain.
Franciscus: <1601 Heidelberg.
Franciscus: <1602 Louvain.
Francois, de : prior monastry (1463) -1473
Frans (Francisiscus/Francesco): Messina silversmith engraver of maps/book<1668>1701
Frans:  statesman treaty of westphalia:  <1585- 1651
Fredericus: <1545 Louvain.
Giovanni Batista: <1600>1657
Godscalcus: <1470 Cologne.
Guiseppe: silversmith <1658
Haring: <1455-1462
Hotze: <1453
Ignazio:  engraver <1655
Jacoba: sculptor < 1559
Jelmera dit Donia:  <1200
Johan:   -1494
Keimpe:  -1513
Keimpe: 1554-1622
Kempo Cempe: <1509 Rostock.
Kempo or Keimpe:  (son of Frans) <1515-1550
Kempo:  -1462
Kempo: < 1612 Louvain.
Laurentius : <1484 Louvain.
Louw Doeijinga (Donia): Witsbritseradeel, grietman < 1500.
Matteo/ Mattheus*: (opera)music composer, medicus, pathologue/anatomist, poet, engraver, writer; diciple 
Matthias* : < 1530 Franeker.
Nicola (Cola) maria: Pisa <1600>1645 engraver, Firenza silversmith Of Benedetto Vitale, cooperated with Ingrassia and Vesalius(?), Palermo <1550.
Pieter: -1542
Pietro: gold-silversmith <1698
Placido:  engraver (Carravagio) maps, gold- silversmith >1644 >1657
Salvatore: engraver <1728
Sierk (1):  Oosterend , grietman < 1522
Sierk (2): son of 1 grietman <1550
Sierk (3): son of 2 grietman <1569
Siricus : <1545 Louvain.
Siricus : <1565 Louvain.
Sixtus son of Kempo: <1566
Sons/grand , g.grandsons of Matteo:
Tjaard: army commander, William II, took Aachen, blessed by the pope; <1248.
Tjalling <1287.
Tjalling: founder monastry Oudendale, Lidlum <1182.
Tjerk (son of*): <1462
Tjerk* or Sierk Harinxma: living at stins/stronghouse called Donia in Oosterend, Ameland, potestat Westergo 1381, together with family Jelmera at said place, Donia familyname founders.
Vincento Batista:
Vincenzo:  sculptor < 1645

Ga naar de Bibliotheek om diverse literatuur te bekijken. Zie hier de complete overzicht van de familie "van Britsom". Bezoek tevens  Documentatiestichting Leeuwardendeel m.b.t. informatie over Britsum

    mARTin van britsom, Amsterdam d.d. 07 JUL 2011                               

 

Back to Main Page



This HTML database was produced by a registered copy ofGED4WEB©  icon (web page link)GED4WEB© version 3.32 .

Copyright 2011 Michel van Britsom